Superbonus en andere Italiaanse subsidies: wat geldt er voor vennootschappen?

Italië heeft de afgelopen jaren een van de meest ambitieuze renovatiestimuleringsprogramma's van Europa opgezet. De Superbonus — een fiscale korting van oorspronkelijk 110% op de kosten van energiebesparende renovaties — heeft voor enorme beroering gezorgd: zowel bij Italiaanse huizenbezitters die er massaal gebruik van maakten, als bij de Italiaanse schatkist die de rekening gepresenteerd kreeg.

Voor jou als DGA met een BV of SRL die Italiaans vastgoed bezit, is de vraag logisch: kan mijn vennootschap ook gebruikmaken van deze regelingen? Het antwoord is genuanceerd, maar niet ontmoedigend. Er zijn mogelijkheden — alleen zijn ze beperkter dan voor privépersonen, en de regels zijn de afgelopen jaren meerdere malen gewijzigd.

Wat is de Superbonus en hoe werkt het in principe?

De Superbonus werd in 2020 geïntroduceerd als onderdeel van het Italiaanse herstelplan na de coronapandemie. Het principe: wie energiebesparende maatregelen neemt aan zijn woning — denk aan isolatie, zonnepanelen, warmtepompen of seismische versteviging — krijgt een fiscale korting op de Italiaanse inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting ter waarde van 110% van de gemaakte kosten. Die korting werd verspreid over vier of vijf jaar verrekend.

Meer dan de terugbetaling van de kosten dus — een netto financieel voordeel. Dat klinkt te goed om waar te zijn, en dat was het voor de overheid ook: de programmakosten liepen ver uit de hand, wat leidde tot meerdere aanscherpingen, verlagingen van het kortingspercentage en uiteindelijk een sterke beperking van de toegang.

Vanaf 2024 is het Superbonus-tarief verlaagd naar 70%, en per 2025 naar 65%. De toegang is verder beperkt tot specifieke categorieën eigenaren en panden. Of en hoe het programma na 2025 wordt voortgezet, was ten tijde van schrijven nog onderwerp van politiek debat in Italië — controleer dus altijd de meest actuele stand van zaken via een lokale fiscalist.

Kunnen vennootschappen de Superbonus gebruiken?

Dit is het cruciale punt. De Superbonus was en is primair ontworpen voor privépersonen (persone fisiche) en bepaalde soorten wooncoöperaties en verenigingen. Commerciële vennootschappen — waaronder een Italiaanse SRL of een buitenlandse BV die vastgoed bezit — zijn in beginsel uitgesloten van de Superbonus voor residentieel vastgoed dat als belegging wordt gehouden.

Er zijn wel situaties waarbij een vennootschap indirect kan profiteren. Als de SRL het pand aanbiedt als sociale huurwoning of als er sprake is van specifieke categorieën (zoals vastgoed dat is bestemd voor medewerkers of voor bepaalde maatschappelijke doeleinden), kunnen er uitzonderingen gelden. Maar voor de standaardsituatie — een SRL die een vakantiewoning verhuurt aan toeristen — geldt de Superbonus niet.

Dit is een punt waar de verwachtingen bij aankoop soms te optimistisch zijn. Wie een pand koopt met het idee dat de renovatie via de Superbonus grotendeels gratis is, en vervolgens ontdekt dat de vennootschapsstructuur die toegang blokkeert, staat voor een onaangename verrassing.

Alternatieve fiscale kortingen: Ecobonus en Bonus Ristrutturazione

Naast de Superbonus bestaan er in Italië andere, bredere renovatiekortingen die wél voor vennootschappen beschikbaar kunnen zijn. De twee meest relevante zijn de Ecobonus en de Bonus Ristrutturazione.

De Ecobonus biedt een fiscale korting van 50% tot 65% op kosten voor energiebesparende maatregelen zoals raamisolatie, verwarmingsinstallaties en zonnecollectoren. Voor vennootschappen is deze regeling toegankelijk als de renovatie betrekking heeft op bedrijfspanden of op panden die worden gebruikt in het kader van bedrijfsactiviteiten. De korting wordt verrekend via de IRES-aangifte over een periode van tien jaar.

De Bonus Ristrutturazione (renovatiebonus) biedt een aftrek van 50% op algemene renovatiekosten — denk aan verbouwingen, herstelwerk en modernisering. Ook hier geldt dat vennootschappen toegang kunnen hebben, mits het pand bedrijfsmatig wordt gebruikt. Voor een SRL die het pand verhuurt, kan dit een valide route zijn.

Het verschil met de Superbonus is het mechanisme: bij de Ecobonus en de Bonus Ristrutturazione gaat het om een aftrek op de belastbare winst, niet om een volledige terugbetaling plus bonus. De nettobesparing is daarmee kleiner, maar reëler en stabieler.

Cessione del credito: overdracht van het fiscaal voordeel

Een van de interessante mechanismen die de Italiaanse belastingwetgeving biedt, is de cessione del credito: de mogelijkheid om een fiscaal voordeel (krediet) over te dragen aan een bank of andere financiële instelling, die dat voordeel dan onmiddellijk uitbetaalt in ruil voor een kleine korting. Hiermee hoef je niet te wachten op de verrekening over meerdere jaren.

Dit mechanisme is door de Italiaanse overheid inmiddels sterk beperkt vanwege misbruik en fraude in het Superbonus-programma. Voor nieuwe aanvragen is de cessione del credito in veel gevallen niet meer mogelijk. Voor bestaande rechten — waar de fiscale credits al zijn vastgesteld — kan het nog wel worden toegepast, maar de markt voor dit type transacties is krapper geworden.

Praktisch advies voor DGA's die renoveren

Als je een Italiaans pand aankoopt dat renovatie nodig heeft, is het verstandig om vóór de aankoop twee dingen te doen. Ten eerste: laat een lokale fiscalist toetsen welke renovatiesubsidies beschikbaar zijn voor jouw specifieke vennootschapsstructuur en het type pand. Dat geeft een reëel beeld van wat je terug kunt verwachten van de Italiaanse fiscus.

Ten tweede: laat een bouwtechnisch specialist (geometra of ingegnere) de staat van het pand beoordelen en een renovatiebegroting opstellen. Combineer dat met de beschikbare fiscale regelingen om te berekenen wat de netto renovatiekosten zijn na aftrek.

Wat je moet vermijden: renovatiesubsidies meenemen in je rendementscalculatie als zekerheid, terwijl de toegang nog moet worden bevestigd. De Italiaanse belastingwetgeving rond subsidies is complex, verandert snel en kent strikte procedurele eisen. Een subsidie die op papier beschikbaar lijkt, kan in de praktijk ontoegankelijk blijken als de aanvraagprocedure niet correct is gevolgd.

Lees ook ons artikel over realistisch rendement van een Italiaanse vakantiewoning via de holding voor de bredere rendementscontext, en verhuurvergunningen en CIR-codes: wat heeft jouw BV nodig? voor de operationele vereisten. De complete gids voor vastgoed via je holding geeft het totaalplaatje.

Disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene oriëntatie. De Italiaanse regelgeving rond renovatiesubsidies — en met name de Superbonus — wijzigt regelmatig en is afhankelijk van het type eigenaar, het type pand en de specifieke maatregelen. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde Italiaanse fiscalist voor de meest actuele informatie en een beoordeling van jouw specifieke situatie.

Veelgestelde vragen

• Kan mijn BV of SRL gebruik maken van de Italiaanse Superbonus?
  In de meeste gevallen niet. De Superbonus is primair bedoeld voor privépersonen en specifieke categorieën wooncoöperaties. Commerciële vennootschappen die vastgoed als belegging houden — zoals een SRL die een vakantiewoning verhuurt — zijn in beginsel uitgesloten. Laat je specifieke situatie toetsen door een Italiaanse fiscalist.

• Welke renovatiesubsidies zijn wél beschikbaar voor vennootschappen in Italië?
  De Ecobonus (50–65% aftrek op energiebesparende maatregelen) en de Bonus Ristrutturazione (50% aftrek op algemene renovatiekosten) kunnen in bepaalde situaties ook voor vennootschappen gelden, afhankelijk van het gebruik van het pand. De korting wordt verrekend via de IRES-aangifte over tien jaar.

• Wat is de cessione del credito en kan ik daar nog gebruik van maken?
  De cessione del credito is de mogelijkheid om een fiscaal renovatiekrediet over te dragen aan een bank, die het direct uitbetaalt. Dit mechanisme is door de Italiaanse overheid sterk beperkt na misbruik in het Superbonus-programma. Voor nieuwe aanvragen is het in de meeste gevallen niet meer beschikbaar.

• Hoe hoog is de Superbonus nog in 2025?
  Het Superbonus-tarief is verlaagd van 110% naar 70% in 2024 en naar 65% in 2025. De toegangsvoorwaarden zijn verder aangescherpt. Of en hoe het programma na 2025 wordt voortgezet, was ten tijde van schrijven nog niet definitief vastgesteld. Controleer de actuele stand via een Italiaanse fiscalist.

• Moet ik renovatiesubsidies meenemen in mijn rendementscalculatie?
  Alleen als de toegang tot de subsidie is bevestigd door een Italiaanse fiscalist en de aanvraagprocedure correct is gevolgd. Neem subsidies nooit mee als zekerheid in je basisscenario — gebruik ze als potentieel voordeel in een optimistisch scenario. De regelgeving verandert te snel en de procedurele eisen zijn te strikt om op voorhand op te rekenen.